Denken en voelen

Er heerst een virus. Alle informatie erover hebben we nog niet. Hoe het zich gedraagt, waardoor het zich verspreidt en hoe het zich laat remmen, weten we nog niet precies. En ook al weten we nog niet alles, we volgen toch de weg van het hoofd en van het denken. Filosoof René Descartes (1595-1650) zei het ooit: “Ik denk dus ik ben”. En daar koersen we al heel lang op. En nu in deze virussituatie, wordt pijnlijk duidelijk hoe gebrekkig de weg van het hoofd is. Ten eerste weten we nog lang niet alles, dus beslissen we vanuit gebrekkig inzicht. Ten tweede zijn wij als mensen veel meer dan hoofd en denken alleen. We kiezen voor maximale controle zegt het hoofd, maar wat brengt zo’n weg teweeg? En hoe beïnvloed onze angst (ons gevoel) het denken in deze tijd?

Een heel simpel voorbeeld van dit koersen op het hoofd is het afsluiten van alle openbare toiletten sluiten. We zijn niet alleen ons denken, we zijn ook een lichaam, met functies van voedsel inname en afval uitscheiding. Als we moeten, dan moeten we. We kunnen onze biologie niet uitzetten door een besluit van ons hoofd.

We zijn een samenspel van hoofd, denken, lichaam, gevoel. We zijn veel groter en dieper dan alleen maar ons denken. Maar in deze crisis houden we geen rekening met ons gevoel en onze biologie. Onze biologie kunnen we ondersteunen, door gezond te leven en voldoende voedingstoffen, vitaminen, mineralen in te nemen. Onze biologie kunnen we ondersteunen door voldoende te bewegen en stress af te wisselen met ontspanning. Onze weerstand is beïnvloedbaar als we rekening houden met onze biologie. Maar daar hoor je niets over op het pad van het hoofd.

We zijn gevoel, we zijn sociaal, we hebben instincten en we hebben contact nodig. Maar daar is geen plek voor op het pad van het hoofd. Filosoof Martin Buber (1878-1965) zei “alle werkelijke leven is ontmoeting”. En dat werkelijke leven hebben we dicht gegooid, net als de openbare toiletten. We doen net of het meest belangrijke gewoon door een besluit uitgeschakeld kan worden.

Dus we houden elkaars handen niet meer vast. We dansen niet meer samen. We kussen elkaar niet. We leggen bij verdriet en afscheid geen hand op elkaars schouder. We houden afstand. En we worden bang voor elkaar en voor het leven en voor onszelf. Wat dit doet met onze gezondheid als mens en als samenleving, nemen we niet mee in de besluiten van het hoofd.

De denkers zeggen, wat je denkt bepaalt wat je voelt. Als je anders denkt, zul je je anders voelen. Maar het is precies andersom, wat je voelt bepaalt wat je denkt. Je gevoelens (juist ook je onbewuste gevoelens) kleuren je denken in. Je denkt dan dat je rationeel handelt, terwijl je koerst vanuit je angst.

Wat we niet bespreken in deze virustijd is onze angst voor ziek worden en onze angst voor de dood. Onze angst om mensen van wie we houden te verliezen. Onze angst om los te laten. Wat we niet bespreken is de pijn die we ervaren door het gebrek aan nabijheid en contact. Wat we niet kunnen accepteren is dat sommige mensen gewoon vatbaarder zijn voor het virus zonder dat ze er iets aan kunnen doen en hoe machteloos dat voelt. Dat anderen kwetsbaarder zijn omdat ze al jarenlang hun gezondheid ernstig verwaarloosd hebben en geen rekening hielden met de behoeften van hun biologie. Dat weer anderen een harde dreun krijgen omdat ze oud zijn en daardoor breekbaar. Dat sommigen zo oud en kwetsbaar zijn dat een virus de laatste zet geeft, welk virus dan ook. We erkennen niet hoe bang we zijn, en hoe irrationeel we kunnen worden als we ons niet bewust zijn van die angst. We praten niet over de kostbaarheid van menselijk contact, dat nabijheid en aanraking een levensbehoefte is net als water en voedsel en lucht.

We geven het gevoel steeds maar weer dezelfde rol in ons levensverhaal, de rol van de Assepoester. In werkelijkheid is het gevoel de prinses, maar we behandelen haar als het sloofje. Ze moet wel alles doen, maar krijgt geen erkenning, en naar haar behoeften wordt niet gevraagd. Ze is het Koninklijke en het meest hoogstaande, maar ze zit gevangen in een positie van minderwaardigheid.

Misschien is dit wel de tijd voor de erkenning van het belang van ons gevoel. Misschien moet het zo vastlopen dat we Descartes “ik denk dus ik besta”, nu eindelijk omruilen voor Buber’s “alle werkelijke leven is ontmoeting”.

Misschien moeten we onze biologie, onze lichamelijkheid en ons gevoel meenemen in het bepalen van onze koers. En niet alleen in deze crisis, maar altijd en overal.

Want er is iets groters en diepers in het spel dan je aan de oppervlakte van het denken kunt aflezen. Laten we onze hoofden weer verbinden met ons lichaam. Ons gevoel met ons denken. Onze intuïtie met onze ratio. Onze instincten met onze wilskracht. Laten we weer één geheel worden. In onszelf en met elkaar. Dit virus confronteert ons met waar “de verbinding” verbroken is. Laten we de verbinding herstellen.

Assepoester, wil je met me trouwen?

Saskia de Bruin

Angst doet pijn

Vroeger ben ik enorm gepest. De hele klas deed net of ik besmettelijk was. Niemand mocht dichtbij me komen, niemand mocht me aanraken, alles wat ik aangeraakt had, was besmettelijk. Dat was de pest afspraak in de klas. Ik was 10, 11, 12.

Mijn ouders waren gescheiden en we verhuisde vanuit Den Haag naar Wognum in Noord-Holland. De scheiding zette mijn leven op zijn kop. De ouders leiden het leven een andere richting in, de kinderen lijden daardoor. De wereld verandert buiten je wil om en je hebt je maar aan te passen. Jouw behoeften en angsten zijn even niet in beeld. Als je je braaf aanpast denkt iedereen dat het goed met je gaat.

Deze week kwam ik bij de apotheek om een medicijn op te halen. Ik moest me desinfecteren, mocht nog net naar binnen, anderhalve meter afstand terwijl er een plexiglas wand hangt. De assistente pakt mijn recept niet meer aan, ze deinst anderhalve meter naar achter als ik te dicht bij de perspex wand kom. Buiten staan bejaarden die slecht ter been zijn, zonder stoeltje te wachten tot ze aan de beurt zijn. Gaan we dat in de winter ook zo doen? En in de regen?

Ik voel me weer net als vroeger, overgeleverd aan ouders (de regering) die maar bepalen, zonder te beseffen dat nabijheid, gehoord en gezien worden van levensbelang zijn. De angst die dit teweeg brengt moet je maar in quarantaine uitzitten. Zelfs klinisch ethici snappen dit beleid niet meer.

Mijn oude wonden zijn weer rauw en beurs. Het virus lijkt de boosdoener. De wereld staat op zijn kop, naar “ons aller meningen en behoeften” wordt niet gevraagd. We leven in het “nieuwe abnormaal”. En een wet wil dat normaal gaan maken. De oude schrik slaat me weer om het hart.

Ik ben een wandelende besmettingsbron. Niemand mag me aanraken. Knuffelen is strafbaar. Nabijheid is gevaarlijk en verboden. Als ik niet meedoe ben ik onverantwoordelijk. De regering bepaalt en ik heb maar te volgen. Mijn bedrijf krimpt ineen, want mijn werk gaat over contact en nabijheid en dat mag pas weer als er een vaccin is. Een vaccin dat ik misschien helemaal niet wil.

Niet het virus is de boosdoener. Onze angst is de boosdoener. Angst verzwakt onze afweer misschien wel meer, dan de maatregelen ons helpen. Angst vernauwt onze visie. Angst beperkt ons inzicht en ons gezonde verstand. Angst maakt ons bang voor elkaar. Angst doet ons denken in complotten. Angst maakt dat we elkaar pijn doen en elkaar tekort doen. Angst rijt oude angst wonden open, bewust of onbewust.

Angst is de boosdoener. En we hebben een liefdes vaccin nodig dat ons helpt te genezen van deze angst.

People will do anything, no matter how absurd, to avoid facing their own souls.

Carl Jung

Survival of the kindest

Corona vraagt om levenskunst. Ik leerde veel vanuit Biodanza.

Waar Corona ons over laat nadenken:

Als mens een keer griep doormaken, kan een schok zijn voor ons immuunsysteem. Sommige virale schokken zijn misschien te groot, maar de meeste maken ons ook sterk en creëren gezonde afweer. Nu lijkt het of de wereld de griep heeft. De wereld hoest, heeft een pauze nodig en werkt aan zijn eigen immuunsysteem.

Juist nu het klimaat dringend aandacht vraagt, moeten we massaal thuisblijven. De luchtkwaliteit krijgt hier en daar adempauze en knapt op. We kunnen nadenken over of we vaker thuis kunnen werken en de natuur een beetje sparen.

We denken soms zo in landsgrenzen, geloofsgrenzen, hokjes en soorten, goed en kwaad, maar deze griepgolf doet daar niet aan mee. In de natuur bestaan deze grenzen namelijk niet. Alles is met alles verbonden. We zijn één grote familie. We kunnen allemaal geraakt worden en we hebben saamhorigheid en solidariteit nodig als onze weerstand beproeft wordt.

We zijn zo’n enorme consumptieve wereld geworden, maar deze griepgolf vraagt ons even te stoppen. De boodschappen tas thuis te laten, zelf thuis te blijven, even niet van hot naar her te reizen. Even te zijn in plaats van te doen. De voorraden die we hebben aan te spreken en al het rennen en vliegen en consumeren even te laten kalmeren.

We leven in een 24 uur maatschappij, nu is het een aantal weken of maanden tijd om tot stilstand te komen. We hebben weer lege dagen op de kalender, we kunnen thuis zijn met onszelf.

Onze kinderen kunnen niet naar school of naar de opvang. We voelen weer hoe het is om dagen gewoon samen en gezin te zijn. Met elkaar de tijd te beleven.

Veel van onze relaties spelen zich deels of geheel af in een digitale dimensie. Nu we elkaar niet mogen aanraken en niet mogen knuffelen kunnen we weer ontdekken hoe waardevol werkelijk fysiek contact is. Nabijheid en aanraking zijn van levensbelang. Soms ontdek je het wonder van iets pas wanneer je het even kwijt bent.

Angst is misschien wel het meest besmettelijke virus dat bestaat. En deze tijd laat ons ontdekken hoe bang we werkelijk zijn voor iets dat we niet kennen, iets dat we niet kunnen overzien en iets dat we niet (helemaal) kunnen controleren. Iedereen reageert anders op angst. Angst is soms verstandig en soms irrationeel. We kunnen stilstaan bij onze angsten. Ze opmerken, ze onderzoeken. En daarna tot actie komen wanneer we ze verbonden hebben met onze kennis en inzichten. We ontdekken nu ook wat de gevolgen zijn van het door elkaar halen van feiten, meningen, stemmingen, sentimenten, angsten. Ook ontdekken we dat de sociale media, zowel een verbindend als een destructief effect kunnen hebben.

Darwin zei, niet de sterkste of de meest intelligente overleven, maar diegene die zich het beste kunnen aanpassen aan veranderingen. Dit is een moment om onze mee-verander-spieren weer eens flink te trainen. Ook kunnen we ontdekken dat onze acties invloed hebben op de mensen om ons heen. We zijn van elkaar afhankelijk. Het virus vraagt zorg voor elkaar en onszelf even iets ontzeggen om voor de zwakkeren zorg te dragen. Survival of the kindest!

Dus laten we maar geen schuldigen zoeken, geen complotten bedenken, maar de uitdagingen die op ons afkomen aangaan, met zoveel mogelijk medemenselijkheid en zorgzaamheid.

Inzichten n.a.v. bespiegeling van Psycholoog F. Morelli Italië, levenskunst vanuit de methode Biodanza en & mijmeringen van Saskia de Bruin

Bron inspiratie uit italie: http://www.vita.it/it/article/2020/03/10/francesca-morelli-ecco-cosa-ci-sta-spiegando-il-virus/154346/

Er valt heel wat te koesteren

Jezelf bemoederen doe jij dat wel eens?

Jezelf dragen in je hart en je bange kleine zelfje 

Geruststellen en lieve woordjes toefluisteren

Jezelf bemoederen doe jij dat wel eens?

Je kunt niet zonder liefdevol draagvlak

En dat hoeft ook niet

Want in jou zit de liefste moeder van de hele wereld

Ik stuur je dit plaatje

Om je te herinneren aan je innerlijke moeder

En mezelf trouwens ook

Soms vergeet ik het

En zoek ik om me heen

Terwijl mijn vanbinnenmama zo dichtbij is

Mijn vanbinnenmamma roept alle binnenmamma's op

Wordt wakker! 

Er is heel wat te koesteren....

De Angsthaas schrijft....

SchrijfSas schrijft....

Ik schrijf hier niet veel de laatste tijd. Dan komt omdat ik bezig ben aan een nieuw boek! 

Het gaat over:

• Pijn
• Het onbewuste
• En gewaarzijn

Schrijven is een enorme klus. Ik merk dat ik er gespannen en bang van word. 

van: creatiefmetdraadjes.blogspot.com

Je begint aan iets en hebt geen idee:

• Of het iets wordt
• Of het uitgegeven zal worden
• En als het al uitgegeven zal worden of het wel zal verkopen
• Of het zal worden opgemerkt door bladen
• Of het ingekocht zal worden door boekhandels (die aan het uitsterven zijn)

Je werkt in stilte, aan iets met een heel onzekere toekomst.

Mijn innerlijke "er zit niemand op mij en mijn werk te wachten" angsthaas steekt dan de kop op. Dan krijg ik soms maagpijn en pijn in mijn nek. Dan lig ik soms wakker, of loop ik over van ideeën. 

Dus daarom schrijf ik niet veel hier...

Maar weet dat ik broed op een nieuw schrijfkind. Met alle moed die ik in me heb. Tot gauw.

Waar ben jij bang voor?
Wat doe je toch?
Dat zou ik best eens willen weten!

Liefs sas

Wat maken we elkaar toch bang

We jagen elkaar in de wereld nog steeds de stuipen op het lijf....

Ik zoek altijd naar aanwijzingen in mijn leven. Soms vind ik ze in een kringloop winkel:

Soms worden ze bij me thuisbezorgd: 

Een poëzie plaatje uit een oud poëzie album dat ik kreeg uit 1920

Ik ga buiten de paden, pluk bloemen waar ze zijn en ben niet bang voor de boze wolven. Wie weet blijken het wijze wezens, met een heel andere kijk op de werkelijkheid...en bijten de meesten helemaal niet, maar weten ze paden dieper het mooie bos (het leven) in.

Sas