Blz 120 - Angst en kreukels
Welke eigenschappen van jezelf probeer je te verbergen?
Welke angst van jezelf hou je stil?
Verlangen naar beter - blz 120 - 121
Schrijf over een groot verlangen dat je hebt.
Onderzoek schrijvend wat de essentie van het verlangen is.
Tot slot schrijf je welke sprankjes van dit verlangen al in je leven aanwezig zijn.
Nu mag jij. Kies iets uit dat jou regelmatig ergert. En geef jezelf de ruimte voor een driftbui op papier. Maak het zo bont dat je moet lachen. Schreeuwen, scheldwoorden, krassen, uitroeptekens... alles mag. Daarna komt de opluchting. Probeer het maar.
Blz 116 / 117 Structuur en chaos
Schrijf over een moment in je leven van verwarring of chaos. Wat bracht weer helderheid?
Blz 117 - Afscheid
Een vaarwel is een afscheid.
Wat is een belangrijk afscheid van je leven tot nu toe?
Letterlijk, figuurlijk, het mag elk soort afscheid zijn.
Blz 118 - Een woestijn
Als je een stuk of 5 zinnen zou mogen schrijven over de zin van het leven tot nu toe, welke zinnen zouden dat dat zijn? De rest van de tijd beschrijf je waarom.
Voelen - Blz 119
Kies iets waarvoor je je schaamt. Schrijf erover.
Voel wat het met je doet om dit te beschrijven.
Wees helemaal aanwezig bij je schrijven en je onderwerp.
Blz 112 - Wonder
Als jou diepste wensen jou ook zoeken, welke zouden dat dan zijn?
Schrijf met die gedachte over wat jou zoekt....
Blz 112 / 113 - Zelfvertrouwen
Wat zegt "het zelf" (jezelf) over de huidige koers in je leven?
Blz 113 - Licht
Schrijf over bijzondere momenten van verlichting. In welke vorm dan ook.
Je mag het idee van verlichting opvatten zoals je zelf nu invalt.
Mood Mandala
Wanneer je wacht voor aanvang van de Zen & Pen beoefening, kun je je schrijfblad wat kleur geven. Je kunt een cirkel tekenen, en daarin je Mood (je stemming) weergeven. Dat doe je niet zozeer met een gedetailleerde tekening, maar met kleur, vorm, lijnen. Je vult de cirkel met de beweging en kleur van je stemming. Dat is genoeg.
Mood Border
Een andere manier is een mood border (rand). Langs de rand van je schrijfpapier, geef je met kleur je stemming van de dag weer. Dat kan heel eenvoudig één kleur zijn. Of het kunnen twee kleuren zijn. Je kunt wat harder drukken of wat zachter. Je kunt ook aquarel potlood gebruiken en na het kleuren en even met wat water over gaan. Je kunt ook een klein aquarel doosje kopen en daar de randen mee kleuren.
Zo'n mood tekening concentreert je, helpt je verbinding te maken met je gevoel. En het schrijven binnen zo'n gekleurd kader voelt ook anders. Het is alsof je een soort omhulling maakt voor jezelf. Op andere dagen kan een totaal wit blad weer het allerfijnste zijn. Een schrijfblok waar hier en daar getekend wordt, moodmandala's verschijnen of gekleurde randen zijn, voelt ook anders. Tekenen geeft lucht en ruimte in je dagboek.
Dit soort oefeningen zijn ook een reden om een paar echt mooie potloden of krijtjes te kopen. Als kind van 2 kunstenaars, heb ik geleerd, dat ook als je niet kunt tekenen je toch het mooiste materiaal verdient. Aquarel potloden in een kunstenaarsbenodigdheden winkel zijn echt veel mooier. Ze hebben prachtig pigment en lossen veel beter op, dan de goedkope rommel. Ook voor zo'n stemmings-expressie mag je echt goede materialen gebruiken. Je bent een dagboek kunstenaar. Dat is reden genoeg.
Maandag 5 januari 2026
Blz 104 - Luisteren
Leun achterover. Luister heel aandachtig. Als een woord of flart van de tekst resoneert, schrijf dat op. Luister naar je lichaam terwijl je de tekst hoort of zelf leest. Schrijf over wat je raakte.
Of anders:
Dinsdag 6 januari 2026
Blz 104 / 105 - ruggesteun
Schrijf iets over "het grote verhaal van het leven". In wat voor tijd leven we volgens jou?
Woensdag 7 januari 2026
Blz 105 - de hemel
Als jij zelf je eigen hemel mocht bedenken. Hoe zou je hemel dan zijn?
Donderdag 8 januari 2026
Blz 106 - intiem
Kleur de randen van je papier. Schrijf daarbinnen met de pen van "je innerlijke lieverd". Begin eventueel met: je bent zo helemaal goed genoeg.....
Vrijdag 9 januari 2026
Blz 107 - vrij laten
Schrijf alsof je een brief schrijft aan moeder natuur. Wat zou je willen zeggen, weten, vragen? Al schrijvend ontdek je dat vanzelf....
De 12 Heilige Nachten (van 24/25 december tot en met 5/6 januari) is te benutten als een verstilde overgangstijd.
Hieronder volgt een volledig dagboekproject voor 12 nachten.
Je krijgt per dag:
Je kunt dag 13 (6 januari) eventueel gebruiken als integratie dag; daarvoor voeg ik onderaan een suggestie toe.
Dit is een cyclus voor de 12 Heilige Nachten, met een thema rond licht en verlichting, geïnspireerd door christelijke
mystiek. Ik gebruik korte citaten en soms parafrasen in de geest van
mystici (zoals Meister Eckhart, Johannes van het Kruis, Teresa van Ávila,
Augustinus, Hildegard van Bingen), zodat ze goed leesbaar zijn en passen bij
contemplatief schrijven.
Zoek maar naar een sfeer van stilte, verdieping. Dat past bij de nachten
tussen Kerst en Driekoningen.
De 12 Heilige Nachten
Licht & Verlichting – christelijke mystiek
🌟 Nacht 1 – 24/25
december
Thema: Het licht wordt geboren
“Het ware Licht wordt niet buiten je gezocht,
maar wordt in je geboren.” — Meister Eckhart
Schrijfopdracht:
Wat betekent “licht” voor jou op dit moment in je leven?
Niet als idee, maar als ervaring.
Waar voel je een begin, een vonk, iets dat wil groeien?
🌟 Nacht 2 – 25/26
december
Thema: Stilte als ruimte voor licht
“Gods eerste taal is stilte.” — (toegeschreven aan) Meister Eckhart
Schrijfopdracht:
Waar is er stilte in jouw leven — en waar ontbreekt die?
Wat zou er hoorbaar kunnen worden als je vaker ruimte maakt voor stilte?
🌟 Nacht 3 – 26/27
december
Thema: Innerlijk licht
“Keer terug naar je hart;
daar woont de waarheid.” — Augustinus
Schrijfopdracht:
Wanneer heb je dit jaar naar je innerlijk weten geluisterd?
En wanneer negeerde je het?
Wat vertelt je hart je nu, als je eerlijk luistert?
🌟 Nacht 4 – 27/28
december
Thema: Het licht in de duisternis
“De nacht is geen vijand van het licht,
maar zijn verborgen plaats.” — Johannes van het Kruis (parafrase)
Schrijfopdracht:
Welke ‘donkere’ periode of onzekerheid draagt misschien een verborgen licht in
zich?
Wat zou deze nacht jou kunnen leren?
🌟 Nacht 5 – 28/29
december
Thema: Zuivering
“Om tot het Al te komen,
moet je door het niets gaan.” — Johannes van het Kruis
Schrijfopdracht:
Wat mag er losgelaten worden om helderder te leven?
Denk aan overtuigingen, verwachtingen of oude rollen die niet meer kloppen.
🌟 Nacht 6 – 29/30
december
Thema: Het goddelijke vonkje
“In de ziel is een vonk
die nooit gedoofd wordt.” — Meister Eckhart
Schrijfopdracht:
Waar voel jij levenslust, waarheid of innerlijke kracht — zelfs in moeilijke
tijden?
Hoe kun je dit vonkje beschermen en voeden?
🌟 Nacht 7 – 30/31
december
Thema: Overgave aan het licht
“Laat niets je verontrusten,
God alleen is genoeg.” — Teresa van Ávila
Schrijfopdracht:
Wat betekent overgave voor jou — niet als opgeven, maar als vertrouwen?
Waar zou je mogen ontspannen in plaats van controleren?
🌟 Nacht 8 – 31 december /
1 januari
Thema: Nieuw licht
“Elke ochtend wordt de wereld opnieuw geschapen.” — Hildegard van Bingen
(parafrase)
Schrijfopdracht:
Als je dit nieuwe jaar ziet als een nieuw begin van licht,
wat wil er dan geboren worden in jou?
🌟 Nacht 9 – 1/2 januari
Thema: Leven vanuit het licht
“Wees wie je bent,
en zet de wereld in vuur en vlam.” — Catharina van Siena
Schrijfopdracht:
Wat betekent het voor jou om authentiek te leven?
Waar dim je jezelf — en waar mag je meer zichtbaar zijn?
🌟 Nacht 10 – 2/3 januari
Thema: Liefde als licht
“Waar liefde is, daar is God.” — 1 Johannes 4
Schrijfopdracht:
Hoe ervaar jij liefde als licht — in jezelf, bij anderen, in de wereld?
Welke vorm van liefde wil je bewuster laten stromen?
🌟 Nacht 11 – 3/4 januari
Thema: Verlichting is eenvoud
“God is eenvoud.” — christelijke mystieke traditie
Schrijfopdracht:
Wat maakt jouw leven onnodig complex?
Wat zou er gebeuren als je één ding vereenvoudigt — in denken, doen of voelen?
🌟 Nacht 12 – 4/5 januari
Thema: Leven als lichtdrager
“Het licht dat je hebt ontvangen
is bedoeld om door te geven.” — mystieke traditie
Schrijfopdracht:
Hoe kun jij lichtdrager zijn, op jouw eigen, stille manier?
Niet groots of perfect — maar echt.
🌅 6 januari –
Driekoningen (integratie)
Het volgen van het licht
De wijzen volgden een ster — niet wetend waar ze zouden uitkomen.
Welke “ster” wil jij volgen in de komende tijd?
Formuleer een intentie die je herinnert aan licht, vertrouwen en richting.
